Analiz / Fransa-BAE Ortaklığı: Güç, Para ve Diplomasi

Emmanuel Macron ve Şeyh Muhammed bin Zayed el-Nahyan

Fransa ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ilişkiler, yalnızca ticaret hacmi veya savunma anlaşmaları üzerinden okunamayacak kadar çok katmanlı bir stratejik mimariye sahiptir. Bu ortaklık; savunma sanayii, askeri erişim, yapay zekâ, yatırım, tarım-gıda güvenliği, kültürel diplomasi ve eğitim alanlarının iç içe geçtiği yeni nesil bir güç ilişkisidir. Fransa açısından Birleşik Arap Emirlikleri, Körfez’de askeri varlık, yüksek katma değerli ihracat pazarı, yatırım ortağı ve kültürel nüfuz alanı anlamına gelirken; Birleşik Arap Emirlikleri açısından Fransa, güvenlik çeşitlendirmesi, savunma teknolojisi, Avrupa’ya açılan diplomatik kanal ve küresel prestij üretiminde önemli bir ortak konumundadır. Bu nedenle Fransa-BAE ilişkisi, iki ülke arasındaki klasik bir ikili ortaklıktan ziyade, 21. yüzyılda ekonomi, güvenlik, teknoloji ve yumuşak gücün nasıl birlikte işlediğini gösteren dikkat çekici bir jeopolitik model olarak değerlendirilmelidir.

Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri

Fransa ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ilişkiyi yalnızca “iki ülke arasındaki ticaret” olarak değerlendirmek, bu ortaklığın gerçek jeopolitik derinliğini eksik okumak anlamına gelir. Zira Paris ile Abu Dabi arasındaki yakınlaşma, rakamların ötesinde, 21. yüzyılın değişen güç mimarisini yansıtan çok boyutlu bir ilişki biçimidir.

Bir tarafta Avrupa’nın askeri, diplomatik ve kültürel kapasiteye sahip tarihsel güçlerinden Fransa; diğer tarafta petrol gelirlerini teknolojiye, savunmaya, finansal yatırımlara, kültürel prestije ve küresel görünürlüğe dönüştürmeye çalışan Birleşik Arap Emirlikleri bulunmaktadır. İlk bakışta bu iki aktör arasında doğal bir yakınlık varmış gibi görünmeyebilir. Fransa Avrupa merkezli bir güçtür; BAE ise Körfez’in yükselen finans, enerji, lojistik ve teknoloji merkezlerinden biridir. Ancak jeopolitikte belirleyici olan her zaman coğrafi yakınlık değildir. Asıl mesele, iki aktörün stratejik ihtiyaçlarının hangi noktalarda birbirini tamamladığıdır.

Bugün Fransa-BAE ortaklığı tam da bu tamamlayıcılık zemininde anlam kazanmaktadır. Fransa, Körfez’de askeri varlığını, ekonomik etkisini ve kültürel nüfuzunu derinleştirmek istemektedir. BAE ise güvenlik alanında yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’ne bağımlı kalmadan ortaklarını çeşitlendirmek, Avrupa ile daha güçlü diplomatik kanallar kurmak, savunma teknolojisine erişmek ve kendisini küresel bir merkez olarak konumlandırmak arayışındadır.

Bu açıdan Fransa-BAE ilişkisi yalnızca ticari bir yakınlaşma değildir. Savunma sanayii, askeri üsler, yapay zekâ yatırımları, gıda güvenliği, kültürel kurumlar, eğitim ağları ve finansal ortaklıklar üzerinden şekillenen çok katmanlı bir güç mimarisidir. Bu ortaklık, Körfez’in artık yalnızca enerji kaynaklarıyla değil; teknoloji, sermaye, güvenlik ve prestij üretimiyle de küresel sistemde yer aldığını göstermektedir.

Ticaret

Fransa ile BAE arasındaki ekonomik ilişkinin en görünür boyutu ticarettir. Fransa Hazine Genel Müdürlüğü verilerine göre iki ülke arasındaki mal ticareti 2023’te 7,4 milyar avro, 2024’te 8,5 milyar avro, 2025’te ise 10,8 milyar avroya yükselmiştir. Bu artış, iki ülke arasındaki ekonomik bağların yalnızca dönemsel bir yakınlaşma olmadığını, istikrarlı biçimde derinleşen bir karşılıklı bağımlılık ürettiğini göstermektedir. Ancak bu ticaret hacminden daha dikkat çekici olan husus, ilişkinin Fransa lehine kurulan asimetrik yapısıdır. 2025 yılında Fransa’nın BAE’ye ihracatı 9,7 milyar avroya ulaşırken, BAE’den ithalat yaklaşık 1,1-1,2 milyar avro düzeyinde kalmıştır. Bu tablo, Fransa’nın BAE karşısında ciddi bir ticaret fazlası verdiğini ve Emirlikler pazarının Fransız ekonomisi açısından stratejik bir ihracat alanına dönüştüğünü göstermektedir.

Bu ilişkinin merkezinde özellikle yüksek katma değerli sektörler yer almaktadır. Havacılık ve uzay sanayii, Fransa’nın BAE’ye ihracatında belirleyici bir konuma sahiptir. 2025 yılında Fransa’nın BAE’ye havacılık ve uzay ihracatının 4,4 milyar avroya ulaşması, bu alanın iki ülke arasındaki ekonomik ilişkinin omurgalarından biri haline geldiğini göstermektedir. Bunun yanında parfüm, kozmetik, tekstil, deri ürünleri ve lüks tüketim malları da Fransa’nın BAE pazarındaki güçlü varlığını destekleyen sektörlerdir.

BAE’den Fransa’ya yapılan ihracatta ise daha çok rafine petrol ürünleri, hidrokarbonlar ve metal ürünleri öne çıkmaktadır. Dolayısıyla iki ülke arasındaki ekonomik ilişki, klasik bir karşılıklı ticaretten ziyade, farklı kapasite alanlarının birbirine bağlandığı asimetrik bir tamamlayıcılık üretmektedir. Fransa; teknoloji, sanayi, marka değeri, savunma üretimi ve kültürel sermaye sunarken, BAE; enerji, yatırım kapasitesi, sermaye gücü ve Körfez pazarına erişim imkânı sağlamaktadır.

Bu çerçevede ticaret, iki ülke arasındaki ilişkinin yalnızca ekonomik zemini değildir. Aynı zamanda daha derin bir stratejik yakınlaşmanın altyapısını oluşturmaktadır. Çünkü günümüz dünyasında ticaret, sadece mal ve hizmet akışından ibaret değildir. Ticaret aynı zamanda siyasi güven, teknoloji transferi, diplomatik yakınlaşma ve uzun vadeli jeoekonomik bağların inşa edildiği bir araçtır.

Yapay Zekâ ve Yatırım

Fransa-BAE ilişkilerinde son dönemde öne çıkan en dikkat çekici alanlardan biri yapay zekâ ve ileri teknoloji yatırımlarıdır. 2025 yılında Choose France çerçevesinde Paris bölgesinde büyük ölçekli bir yapay zekâ kampüsü projesinin gündeme gelmesi, iki ülke arasındaki ortaklığın klasik enerji ve savunma ekseninin ötesine taşındığını göstermektedir. İlk fazının 8,5 milyar avro değerinde olduğu ve 2028’den itibaren devreye girmesinin planlandığı belirtilen bu proje, BAE merkezli yatırım aktörleri ile Fransız teknoloji ekosistemini aynı stratejik zeminde buluşturmayı hedeflemektedir.

Bu gelişme, yalnızca bir yatırım hamlesi olarak okunmamalıdır. Yapay zekâ, veri merkezleri, bulut altyapısı ve çip teknolojileri, günümüz uluslararası sisteminde yeni güç unsurları haline gelmiştir. Eskiden ülkeler arasındaki güç ilişkileri daha çok petrol, doğal gaz, askeri üsler ve silah sistemleri üzerinden okunurken; bugün bu denkleme veri altyapıları, algoritmalar, büyük dil modelleri ve dijital egemenlik kapasitesi de eklenmiştir.

BAE açısından yapay zekâ yatırımları, petrol sonrası döneme hazırlık stratejisinin merkezinde yer almaktadır. Abu Dabi, yalnızca hidrokarbon gelirleriyle zenginleşen bir Körfez ülkesi olarak kalmak istememektedir. Enerji gelirlerini teknolojiye, finansal ağlara, savunma sanayiine, yenilenebilir enerjiye ve küresel yatırım araçlarına dönüştürerek kendisini yeni dönemin merkez aktörlerinden biri haline getirmeye çalışmaktadır.

Fransa açısından ise BAE sermayesi, Avrupa’nın teknolojik egemenlik arayışı içinde önemli bir imkân sunmaktadır. Paris, yapay zekâ alanında Amerika Birleşik Devletleri ve Çin merkezli teknoloji devleri arasında sıkışmak istememektedir. Bu nedenle Körfez sermayesi, Fransa için yalnızca finansal kaynak değil; Avrupa merkezli yapay zekâ kapasitesini güçlendirecek stratejik bir kaldıraç anlamına gelmektedir.

Bu noktada Fransa-BAE ortaklığı, teknopolitik çağın yeni mantığını ortaya koymaktadır. Güç artık yalnızca askeri üslerde veya enerji boru hatlarında değil; veri merkezlerinde, yapay zekâ kampüslerinde ve dijital altyapılarda da inşa edilmektedir. Paris ile Abu Dabi arasındaki iş birliği de tam olarak bu yeni güç mimarisi içinde şekillenmektedir.

Savunma Sanayii

Fransa-BAE ilişkilerinin en kritik alanlarından biride savunma sanayiidir. Bu alan, iki ülke arasındaki güven ilişkisinin en somut ve en kurumsallaşmış boyutunu oluşturmaktadır. Fransa’nın BAE’de askeri varlığa sahip olması, bu ilişkinin yalnızca ticari savunma anlaşmalarından ibaret olmadığını açıkça göstermektedir.

Al Dhafra hava üssü, Mina Zayed deniz üssü ve Zayed Military City’deki kara unsurları, Fransa’ya Körfez ve Hint Okyanusu hattında önemli bir stratejik erişim sağlamaktadır. Bu askeri varlık, Fransa açısından sıradan bir dış üs politikası değildir. Paris, bu varlık sayesinde Orta Doğu, Afrika Boynuzu, Hint Okyanusu ve Hint-Pasifik hattında daha geniş bir hareket alanı elde etmektedir.

Bu durum, Fransa’nın küresel rol arayışı açısından da önemlidir. Avrupa içinde stratejik özerklik söylemini öne çıkaran Paris, Körfez’deki askeri varlığı sayesinde yalnızca Avrupa güvenliğiyle sınırlı olmayan daha geniş bir jeopolitik iddia ortaya koymaktadır. BAE ise bu askeri ilişki aracılığıyla güvenlik ortaklarını çeşitlendirmekte ve ABD merkezli güvenlik bağımlılığını dengelemeye çalışmaktadır.

BAE uzun yıllar boyunca savunma ve güvenlik alanında büyük ölçüde ABD’ye dayanmıştır. Ancak son yıllarda Abu Dabi, tek bir büyük güce bağımlı kalmanın stratejik risklerini daha fazla dikkate almaktadır. Bu nedenle Fransa, BAE açısından yalnızca bir silah tedarikçisi değil; güvenlik mimarisini çeşitlendiren önemli bir Avrupa ortağı olarak öne çıkmaktadır.

Bu ilişkinin en güçlü sembollerinden biri 2021 yılında imzalanan Rafale anlaşmasıdır. BAE’nin Fransa’dan 80 adet Rafale F4 savaş uçağı satın almak üzere imzaladığı bu tarihi anlaşma, Fransız savunma sanayii açısından en büyük ihracat başarılarından biri olarak değerlendirilmiştir. Ancak bu anlaşmayı yalnızca bir savaş uçağı satışı olarak görmemek gerekir. Rafale anlaşması, Fransa ile BAE arasındaki güvenin, uzun vadeli savunma ortaklığının ve güvenlik alanındaki karşılıklı bağımlılığın sembolüdür.

Fransa için bu anlaşma, savunma sanayiinin küresel rekabet gücünü ve Fransa’nın Körfez’de kalıcı bir aktör olma iddiasını göstermektedir. BAE için ise hava gücünü modernize etme, askeri kapasitesini derinleştirme ve güvenlik ortaklarını çeşitlendirme stratejisinin önemli bir ayağıdır.

Yerelleşme Arayışı

Fransa-BAE savunma ilişkisinin geleceğini belirleyecek en önemli meselelerden biri, BAE’nin savunma sanayiinde yerelleşme arayışıdır. Abu Dabi artık yalnızca dışarıdan silah satın alan bir müşteri olmak istememektedir. Kendi savunma sanayiini geliştirmek, teknoloji transferi elde etmek, yerli üretim kapasitesini artırmak ve savunma ekosistemini ulusal bir güç alanına dönüştürmek istemektedir.

EDGE gibi yerli savunma şirketlerinin yükselişi, bu dönüşümün en açık göstergelerinden biridir. BAE, sahip olduğu sermaye gücünü yalnızca ithalata değil, yerli kapasite inşasına yönlendirmeye çalışmaktadır. Bu durum Fransa açısından hem fırsat hem de risk üretmektedir.

Fırsat boyutu açıktır. BAE, savunma sanayiine büyük kaynak ayıran, teknolojik kapasitesini artırmaya çalışan ve uzun vadeli ortaklıklar kurmaya açık bir ülkedir. Bu da Fransız savunma şirketleri için önemli bir pazar ve iş birliği zemini sunmaktadır. Ancak risk boyutu da aynı derecede önemlidir. BAE’nin teknoloji transferi ve yerli üretim talepleri, uzun vadede Fransız şirketlerinin bölgedeki stratejik üstünlüğünü sınırlayabilir.

MBDA’nın Abu Dabi’de açtığı Missile Engineering Center, bu dönüşümün dikkat çekici örneklerinden biridir. Bu merkez, Fransa ile BAE arasındaki savunma ilişkisinin yalnızca satış ve bakım düzeyinde kalmadığını, mühendislik, teknoloji ve ortak kapasite geliştirme alanlarına doğru genişlediğini göstermektedir.

Dolayısıyla BAE artık yalnızca Fransız savunma ürünlerini satın alan bir pazar değildir. Aynı zamanda bu teknolojilerin bakımında, geliştirilmesinde, uyarlanmasında ve gelecekte belki de üretiminde daha fazla rol almak isteyen bir aktördür.

Tarım ve Gıda Güvenliği

Fransa-BAE ilişkilerinde savunma, ticaret ve teknoloji kadar görünür olmayan fakat giderek daha fazla önem kazanan bir diğer alan da tarım ve gıda güvenliğidir. İlk bakışta gıda güvenliği, savunma sanayii veya yapay zekâ kadar stratejik görünmeyebilir. Ancak iklim değişikliği, kuraklık, tedarik zinciri krizleri ve bölgesel savaşlar, gıdayı 21. yüzyılın en kritik güvenlik alanlarından biri haline getirmektedir.

BAE açısından gıda güvenliği doğrudan ulusal güvenlik meselesidir. Çöl iklimi, sınırlı tarım alanları, su kaynaklarının kısıtlılığı ve dış tedarike yüksek bağımlılık, ülkenin gıda güvenliğini kırılgan hale getirmektedir. Bu nedenle Abu Dabi, gıda meselesini yalnızca ekonomik bir konu olarak değil, stratejik dayanıklılık meselesi olarak ele almaktadır.

Fransa ise Avrupa’nın en güçlü tarım-gıda kapasitelerinden birine sahiptir. Tarım teknolojileri, gıda üretimi, lojistik, sürdürülebilir tarım, araştırma kapasitesi ve tarımsal bilgi birikimi, Fransa’yı BAE açısından doğal bir ortak haline getirmektedir. 2026 Fransa-BAE Stratejik Diyaloğu’nda gıda güvenliği, tarımsal araştırma ve üçüncü pazarlarda ortaklık fırsatlarının açık biçimde gündeme gelmesi, bu alanın ikili ilişkilerde giderek daha kurumsal bir yer edindiğini göstermektedir.

Bu başlık aynı zamanda Fransa-BAE ortaklığının sadece askeri ve yüksek teknoloji ekseninde şekillenmediğini de ortaya koymaktadır. Gıda güvenliği, geleceğin krizlerine hazırlık, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve stratejik dayanıklılık üretimi açısından önemli bir iş birliği alanıdır.

BAE için Fransa, güvenilir bir tarım-gıda ve teknoloji ortağı olabilir. Fransa için ise BAE, Körfez ve Orta Doğu pazarlarına açılan finansal ve lojistik bir kapı işlevi görebilir. Bu nedenle tarım-gıda iş birliği, görünürde sessiz fakat stratejik olarak derin bir ortaklık alanı oluşturmaktadır.

Kültür ve Eğitim

Fransa-BAE ilişkilerinin en dikkat çekici boyutlarından biri de kültürel diplomasi ve eğitim alanındaki iş birlikleridir. Bu alanda iki kurum özellikle öne çıkmaktadır: Louvre Abu Dhabi ve Sorbonne University Abu Dhabi. Louvre Abu Dhabi, yalnızca bir müze değildir. Fransa’nın kültürel diplomasisinin Körfez’deki en güçlü sembollerinden biridir. Fransa açısından bu kurum, sanat, tarih ve kültürel miras üzerinden uzun vadeli bir nüfuz alanı kurma imkânı sunmaktadır. BAE açısından ise Louvre Abu Dhabi, ülkenin kendisini yalnızca petrol, finans ve inşaat projeleriyle değil; kültür, sanat ve küresel prestij üzerinden de tanımlama arzusunun parçasıdır.

Bu noktada kültür, jeopolitik bir araca dönüşmektedir. Bir müze, yalnızca sanat eserlerinin sergilendiği bir mekân olmaktan çıkıp ülkelerin kendilerini dünyaya nasıl göstermek istediklerinin sembolü haline gelir. Louvre Abu Dhabi, tam da bu anlamda Fransa ile BAE arasında kurulan yumuşak güç mimarisinin merkezinde yer almaktadır. Sorbonne University Abu Dhabi de benzer bir stratejik anlam taşımaktadır. Fransız akademik geleneğinin Abu Dabi’ye taşınması, Fransa’nın BAE’deki etkisini yalnızca devletler arası ilişkilerle sınırlı bırakmamaktadır. Eğitim yoluyla yeni kuşaklara ulaşan daha uzun vadeli bir kültürel ve entelektüel etki alanı oluşmaktadır. BAE kamu okullarında binlerce öğrencinin Fransızca öğrenmesi ve ülkedeki Fransız okul ağının büyümesi de bu kültürel etkinin başka bir göstergesidir. Fransa açısından bu kurumlar, Körfez’de kalıcı bir kültürel varlık anlamına gelmektedir. BAE açısından ise küresel görünürlük, modernleşme imajı ve uluslararası prestij üretmektedir.

Bu nedenle Fransa-BAE ortaklığında kültür ve eğitim, ilişkiye sadece sembolik bir değer katmamaktadır. Aksine, uzun vadeli nüfuz üretiminin, elit oluşumunun ve diplomatik yakınlığın en sessiz ama en etkili araçlarından biri olarak çalışmaktadır.

Çok Yönlü Dış Politika ve Ortaklığın Sınırları

Fransa ile BAE arasındaki ilişki güçlü ve çok katmanlıdır. Ancak bu ortaklığı tamamen sorunsuz veya sınırsız bir stratejik yakınlaşma olarak görmek de yanıltıcı olur. Çünkü BAE, son yıllarda çok yönlü ve esnek bir dış politika izlemektedir. Abu Dabi aynı anda ABD, Çin, Hindistan, Türkiye, İsrail, Rusya ve Avrupa ülkeleriyle farklı alanlarda ilişkiler geliştirmektedir.

Bu çok vektörlü dış politika, BAE’ye önemli bir manevra alanı sağlamaktadır. BAE, tek bir büyük güce bağımlı kalmak yerine, farklı aktörlerden farklı stratejik faydalar elde etmeye çalışmaktadır. ABD güvenlik şemsiyesi, Çin ekonomik ve teknolojik bağlantılar, Hindistan ticaret ve diaspora ilişkileri, İsrail teknoloji ve güvenlik iş birliği, Türkiye bölgesel denge ve ekonomik ortaklık, Fransa ise savunma teknolojisi, kültürel prestij ve Avrupa’ya açılan diplomatik kanal sunmaktadır.

Bu tablo Fransa açısından hem fırsat hem de sınırlılık üretmektedir. Fransa, BAE üzerinden Körfez’de güçlü bir askeri, ekonomik ve kültürel varlık kurabilir. Ancak BAE’nin dış politikasındaki çeşitlilik, Fransa’nın bu ülke üzerindeki etkisini hiçbir zaman mutlak hale getirmeyecektir. Ayrıca savunma sanayiinde teknoloji transferi ve yerelleşme meselesi, ilerleyen dönemde iki taraf arasında hassas bir pazarlık konusu olmaya devam edecektir. Fransa kendi stratejik teknolojilerini korumak isteyecek; BAE ise daha fazla yerli kapasite, mühendislik bilgisi ve üretim yeteneği talep edecektir. Bu nedenle Fransa-BAE ilişkisi dikkatli yönetilmesi gereken bir sürectir.

Sonuç

Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ilişki, günümüz jeopolitiğinde güç kavramının nasıl yeniden tanımlandığını gösteren dikkat çekici örneklerden biridir. Bu ilişki yalnızca “Fransa BAE’ye ürün satıyor” ya da “BAE Fransa’ya yatırım yapıyor” şeklinde açıklamak doğru olmaz. Burada daha derin, daha çok katmanlı bir yapı vardır.

Savunma sanayii iki ülke arasında güvenlik bağını kurmaktadır. Ticaret bu bağı ekonomik kazanca dönüştürmektedir. Yapay zekâ ve yatırım ortaklıkları ilişkiyi teknopolitik çağın yeni rekabet alanlarına taşımaktadır. Gıda güvenliği, iklim ve tedarik zinciri krizlerine karşı stratejik dayanıklılık üretmektedir. Kültür ve eğitim ise bu ortaklığa uzun vadeli yumuşak güç boyutu kazandırmaktadır. Fransa açısından ise BAE, Körfez’de askeri erişim, ihracat pazarı, yatırım ortağı ve kültürel nüfuz alanıdır. BAE açısından Fransa ise savunma teknolojisi, güvenlik çeşitlendirmesi, Avrupa’ya açılan diplomatik kanal ve küresel prestij kaynağıdır. Bu nedenle Fransa-BAE ilişkileri, klasik anlamda iki ülke arasındaki ekonomik veya diplomatik yakınlaşmadan ibaret değildir. Bu ortaklık; ekonomi, güvenlik, teknoloji, kültür ve gıda güvenliğinin iç içe geçtiği yeni bir jeopolitik model sunmaktadır.

Kısacası Fransa ile BAE arasındaki ilişki bize şunu göstermektedir: 21. yüzyılda güç yalnızca tanklarla, uçaklarla, askeri üslerle veya petrol varilleriyle ölçülmemektedir. Güç aynı zamanda müzelerle, üniversitelerle, veri merkezleriyle, yapay zekâ kampüsleriyle, gıda zincirleriyle, teknoloji ortaklıklarıyla ve stratejik sermaye akışlarıyla da inşa edilmektedir. Paris ile Abu Dabi arasındaki ortaklık, bu yeni güç çağının Körfez’deki en dikkat çekici örneklerinden biridir.

Kaynaklar :

Resmî Kurumsal Kaynaklar

Direction générale du Trésor. (2026, 8 Haziran). “Les échanges commerciaux UAE-France.” Ministère de l’Économie, des Finances et de la Souveraineté industrielle et numérique.

Direction générale du Trésor. (2025, 23 Mayıs). “Choose France 2025: le Golfe investit, la France affirme son rang.” Ministère de l’Économie, des Finances et de la Souveraineté industrielle et numérique.

Ministry of Foreign Affairs of the United Arab Emirates. (2026, 6 Mayıs). “UAE-France Strategic Dialogue Reaffirms Commitment to Advancing Shared Priorities.” UAE Ministry of Foreign Affairs.

Ministry of Foreign Affairs of the United Arab Emirates.“National Food Security Strategy 2051.” The Official Portal of the UAE Government.

Haber ve Güncel Kaynaklar

Dassault Aviation.(2021, 3 Aralık). “Historical Contract for the Acquisition of 80 Rafale F4 by the United Arab Emirates.” Dassault Aviation – Press Release.

MBDA. (2025, 18 Kasım). “Tawazun Council for Defence Enablement and MBDA Announce Strategic Projects to Support Localisation of Defence Technology.” MBDA – Press Release.

Reuters.(2025, 6 Şubat). “France, UAE Agree to Develop 1 Gigawatt AI Data Centre.” Reuter.

Reuters.(2024, 21 Mayıs). “France Open to UAE Investments in Nuclear Industry, Minister Says.” Reuters.

Reuters.(2026, 1 Haziran). “Major Investment Pledges at Choose France Summit.” Reuters.

Le Monde.(2025, 19 Mayıs). “Intelligence artificielle: le français Mistral AI et le fonds émirati MGX associés dans un projet de data center géant.” Le Monde.

Le Monde.(2024, 6 Eylül). “French Military Equipment Exports Down Sharply in 2023.” Le Monde.

Le Monde. (2024, 10 Ocak). “France’s Defense Industry Threatened by New Competitors.” Le Monde.     

“Our Story.” Louvre Abu Dhabi.

“About Us.” Sorbonne University Abu Dhabi.